Ta witryna wykorzystuje pliki cookie, dowiedz się więcej Zgadzam się
>>> Strona główna >>> Archiwum wiadomości >>> Przeciw wykluczeniu osób niepełnosprawnych

Przeciw wykluczeniu osób niepełnosprawnych

2015-04-01 10:01:15

Obowiązkowo dostępni – to temat wiosennego numeru IT w Administracji dotyczy prawa, które ma na celu zapewnienie równego dostępu do informacji publicznej. Coraz większa digitalizacja czynności urzędowych, przenoszenie informacji administracyjnych i procedur prawnych do Internetu spowodowały pojawienie się norm prawnych, których zadaniem jest spowodowanie realizacji praw wynikających z ratyfikowanej przez Polskę Konwencji Organizacji Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych z 2012 r. również w kwestii cyfrowego włączenia.

Art. 9 Konwencji mówiący o zobowiązaniu Państwa Strony do umożliwienia osobom z niepełnosprawnością egzekwowanie praw do wolności słowa i wyrażania poglądów na równi z innymi członkami społeczeństwa wymaga odpowiednich regulacji prawnych, ale i ludzi rozumiejących ideę e-włączenia.

Realizacja Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych polega na

  • dostarczaniu informacji przeznaczonej dla ogółu społeczeństwa dostępnych bez dodatkowych utrudnień w formie odpowiedniej do rodzaju niesprawności,
  • akceptowaniu i umożliwianiu korzystania w sytuacjach oficjalnych z języka migowego, pisma Braille’a i innych alternatywnych środków komunikacji wybranych przez osoby niepełnosprawne,
  • nakłanianiu prywatnych dostawców usług internetowych itp. aby dostarczali informacje i usługi w dostępnej dla niepełnosprawnych,
  • zachęcaniu przedstawicieli mediów w tym dostawców informacji poprzez Internet do starań o włączenie osób niepełnosprawnych do grona odbiorców,
  • promowaniu języka migowego.

Autorzy artykułu specjaliści do spraw włączenia cyfrowego podkreślają, że wymienione wyżej regulacje stanowią normatywne ramy do faktycznej realizacji tych założeń. Potrzeba jeszcze głębokiego zaangażowania osób, które mają możliwość inicjowania i pobudzania procesu aktywizacji w życiu społecznym osób niepełnosprawnych.

W 1994 powstała organizacja W3C (ang. Word Wide Web Consortium) dbająca o rozwój i standaryzację języka znaczników HTML, kaskadowe arkusze stylów CSS, protokół HTTP itp. W ramach W3C działa też grupa, WAI (ang. Web Accessibility Iniciative), której zadaniem jest dbałość o dostępność stron internetowych.

WAI opracowała szereg dokumentów dla twórców i administratorów stron, z których najważniejsze to WCAG 2.0 (ang. Web Content Accessibility Guidelines 2.0). Podstawowe wytyczne dotyczące tworzenia stron to:

  • postrzegalność – informacje i komponenty interfejsu użytkownika muszą być przedstawione w sposób uwzględniający ograniczenia użytkownika,
  • funkcjonalność – komponenty interfejsu użytkownika i nawigacja muszą być możliwe do użycia,
  • zrozumiałość,
  • solidność – treść powinna być tak opublikowana, aby mogła być poprawnie zinterpretowana przez różne oprogramowania, m.in. technologie asystujące.

Przemysław Marcinkowski autor kolejnego artykułu omawia wpływ poprawności kodu źródłowego strony WWW na możliwie największą dostępność stron internetowych dla osób z różnymi dysfunkcjami. Marcinkowski – specjalista ds. dostępności, audytor techniczny w Fundacji Widzialni (widzialni.org), wykładowca Uniwersytetu Śląskiego i Wyższej Szkoły Biznesu w Dąbrowie Górniczej uczestnik badań serwisów wielu instytucji administracji państwowej, banków, konsultant do spraw dostępności w wielu firmach dzieli się uwagami dotyczącymi często popełnianych przez projektantów błędów, podając przykłady prawidłowo i błędnie zapisanego kodu i wyjaśniając jakie to pociąga konsekwencje dla niepełnosprawnego użytkownika.

Kolejni autorzy to Edyta Widawska wykładowca Uniwersytetu Śląskiego i Wojciech Kulesza prezes fundacji Widzialni przedstawiają efekty walidacji z wykorzystaniem narzędzia Utilitia. Badano jak instytucje spełniają wymagania WCAG, a więc czy wypełniają zalecenia prawa w kwestii dostępności informacji internetowej. Zbadano 500 serwisów instytucji publicznych wybranych losowo z podziałem na instytucje edukacyjne, instytucje opieki zdrowotnej, instytucje kultury i jst (jednostki samorządu terytorialnego). Autorzy omawiają wyniki i wyciągają wnioski. Sytuacja jest niezadowalająca, niezgodna z wymogami prawa i wymagająca zmiany. Wydaje się, że część błędów wynika z braku profesjonalizmu, ale także z niechlujstwa piszących kod.

Ostatni z artykułów przewodniego tematu numeru dotyczy problemu jak zapewnić realizację WCAG 2.0 przy zamawianiu strony WWW. Monika Szczygielska udziela rad przydatnych instytucjom zobowiązanym do posiadania dostępnego serwisu.

Pierwszą trudność, którą trzeba pokonać to przygotowanie dokumentacji, która powinna precyzyjnie opisywać zadanie i zawierać zapis o zgodności zamawianego serwisu z wytycznymi WCAG 2.0 zawartymi w załączniku nr 4 do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 kwietnia 2012 oraz minimalnych wymagań dla rejestrów publicznych i wymiany informacji w postaci elektronicznej (Dz.U. poz. 526 rozporządzenie KRI). Autorka doradza skorzystanie z pomocy eksperta.

Czy serwis spełnia standardy dostępności może odpowiedzieć audyt dostępności. Powinien nastąpić po zakończeniu prac a przed podpisaniem protokółu zdawczo-odbiorczego. Taki audyt jest wymagany przy wystąpieniu o dofinansowanie na przebudowę strony do Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji.

W trakcie funkcjonowania serwisu następują zmiany, nad którymi czuwa redaktor serwisu, który musi rozumieć, w jaki sposób osoby z różnymi dysfunkcjami korzystają z Internetu. Szkolenie może przeprowadzić wykonawca strony lub wyspecjalizowana firma.

Serwis musi być wyposażony w edytor będący częścią CMS (Content Management System). W dokumentacji związanej z projektem strony powinna być informacja dotycząca edytora. Tutaj dobrze posiłkować się wytycznymi Authoring Tool Accessibility Guidelines (ATAG 2.0).

Wydaje się, że omawiana w Nr 3(88) IT w administracji tematyka powinna zainteresować studentów WWSI ze względu na włączenie się naszej Szkoły w działanie na rzecz osób zagrożonych wykluczeniem cyfrowym. Szkoła prowadziła już szkolenia dla osób niedowidzących a w najbliższej przyszłości (7 kwietnia br.) planuje szkolenie z technologii sieciowych w Akademii Sieci Cisco (Cisco Networking Academy) dla osób niesłyszących. Obecność wśród uczącego grona dr. inż. Szymona Supernaka daje także możliwość poprowadzenia pracy dyplomowej poświęconej zagadnieniu, które w najbliższych latach będzie wymagało wielu rąk a raczej głów do odrobienia zaniedbań w tej dziedzinie.

Na podstawie IT w Administracji
Oprac. Magdalena Hornowska

Robocik WWSI