Ta witryna wykorzystuje pliki cookie, dowiedz się więcej Zgadzam się
>>> Strona główna >>> Archiwum wiadomości >>> Bitcoin a prawo polskie

Bitcoin a prawo polskie

2014-07-15 17:06:23

Bitcoin a prawo polskie artykuł Marka Jankowskiego i Grzegorza Leśniewskiego w ITprofessional (nr 7/2014) zajmuje się prawnymi możliwościami wdrożenia tej wirtualnej kryptowaluty (BTC) w polskiej firmie zarówno w relacjach biznesu i konsumenta jak i wewnątrzbiznesowych. Warto pamiętać, że nie jest to jedyna kryptowaluta, ale to bitcoin stał się powszechnie znany i realnie funkcjonujący w wielu krajach. Przypominam, że mniej więcej rok temu referowaliśmy artykuł Piotra Kowalskiego Bitcoin - waluta wirtualnego świata.

Wirtualna waluta stwarza liczne problemy prawne, podatkowe i ekonomiczne. Od strony technicznej są to pary kluczy kryptograficznych, komputery działające w sieci peer-to-peer, które służą do wymiany jednostek i weryfikacji transakcji. Bitcoiny są „przechowywane” w postaci pliku zapisanego na komputerze (portfela), albo w serwisach, które pełniąc rolę kantorów zajmują się wymianą BTC na będące w powszechnym obiegu pieniądze po aktualnym kursie.

Zaletą wirtualnego pieniądza (kryptowaluty) jest brak centralnej jednostki emisyjnej, szybkość i łatwość realizacji, anonimowość transakcji. Jednak to, co uważane jest za zaletę może też wystawiać system na niebezpieczeństwa; jedna z giełd bitcoinowych – MtGox na skutek ataków hakerskich przestała działać i do dziś nie oddała właścicielom ich własności.

Bitcoin jest odporny na inflację, ponieważ nie ma możliwości jego „drukowania” przez bank centralny ani kreowania pieniądza bezgotówkowego przez banki komercyjne. Nie jest też możliwe zmniejszanie obiegu powodujące deflację. Bank centralny nie może manipulować stopami procentowymi. Mechanizmy weryfikacji transakcji mają gwarantować niemożność podrabiania.

Jednak w praktyce kurs wymiany podlega dużym wahaniom, co może być wynikiem działań spekulacyjnych. Władza państwowa nie gwarantuje bezpieczeństwa zgromadzonych środków, ale anonimowość transakcji może sprzyjać praniu brudnych pieniędzy, czy finansowaniu terroryzmu i dlatego państwo nie może ignorować istnienia tego systemu przepływu wartości.

Polskie prawo nie nadąża za rozwojem wirtualnych systemów walutowych. Bitcoin nie jest znakiem pieniężnym ponieważ ustawa o Narodowym Banku Polskim mówi o monetach i banknotach opiewających na złote i grosze. Nie jest też walutą obcą ani dewizą, bo nie jest środkiem płatniczym w innym państwie. Jak proponują autorzy artykułu analogii należy szukać pomiędzy BTC a pieniądzem elektronicznym, który jest ustawowo określony „jako wartość pieniężna przechowywana elektronicznie, wydawana z obowiązkiem jej wykupu, w celu dokonywania transakcji płatniczych, akceptowana przez podmioty inne niż wyłącznie wydawca pieniądza elektronicznego”.

Bitcoin można uznać za specyficzne prawo majątkowe. Nie jest przedmiotem materialnym, ale może być sprzedawane i kupowane, posiada określoną, choć zmienną w czasie wartość. Wartość ta jest taka, jaką uczestnicy systemu zgodzą się zapłacić.

Płacenie bitcoinem wiąże się z takimi problemami jak czas weryfikacji transakcji (trwa on znacznie dłużej niż przy płatności kartą płatniczą), sposób traktowania transakcji przez organ podatkowy; można uznać, że przy wymianie przez sprzedawcę otrzymanego bitcoina na złotówki następuje odrębny moment podatkowy – konieczność zapłaty VAT-u od wymiany. Wprawdzie można też traktować taką transakcję kupna za BTC, jako nie „sprzedaż” a „wzajemne umorzenie zobowiązań” czyli „nowację”, co nie pociąga za sobą konieczności zapłaty VAT-u. Niektórzy specjaliści twierdzą, że obrót BTC jest świadczeniem usług finansowych zwolnionych z VAT-u.

Konsekwencje dla posługujących się bitcoinem powstają także w związku z podatkami PIT, CIT, PCC (podatek od czynności cywilnoprawnych) BTC i z zastosowaniem kas fiskalnych do ewidencjonowania sprzedaży.

Strategie dotyczące „nowej waluty” wdrażane są przede wszystkim w USA, Wielkiej Brytanii i w Niemczech.

Dla osób, które chciałyby dowiedzieć się więcej na temat funkcjonowania bitcoina w naszym systemie prawnym oprócz omawianego artykułu pp. Marka Jankowskiego i Grzegorza Leśniewskiego z Kancelarii Olesiński & Wspólnicy polecam portal bitcoin.pl, jeszcze ciepły raport Wirtualne kryptowaluty (lipiec 2014) opracowany w Kancelarii Wardyński i Wspólnicy a udostępniony pod adresem:
http://www.wardynski.com.pl/gfx/wardynski/userfiles/_public/raport_o_wirtualnych_walutach.pdf

W Bibliotece WWSI można też wypożyczyć interesującą książkę autorstwa Marcina Szymankiewicza Bitcoin. Wirtualna waluta Internetu. Książka przypomina zasady funkcjonowania tradycyjnego pieniądza, ale też istotne ze względu na kryptowaluty pojęcia i właściwości funkcji kryptograficznych, omawia sposób zapisywania i rozpowszechniania w sieci informacji o dokonywanych transakcjach. Książeczka ze względu na małe rozmiary świetnie nadaje się do czytania w kolejce po paszport, lub bilet lotniczy do egzotycznych krain.

Oprac. Na podstawie ITprofessional
Magdalena Hornowska

iUstawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych.

Robocik WWSI